غزلي به زبان كوردي از احمد عزيزي

«شوون ميلكان» مجموعه‌ شعري است به زبان كوردي كه بعد از مرگ مرحوم احمد عزيزي، شاعر بزرگ اهل سرپل زهاب از او به چاپ رسيده. شعرهاي اين مجموعه را مثنوي‌ها و غزل‌هاي او تشكيل مي‌دهند. ذهن و زبان او همان است كه در شعرهاي فارسي‌اش نيز به كار گرفته است. نوع زبان و زاويه‌ي ديد او به مسائل شاعرانه، در اين مجموعه براي شعر كوردي جديد است و خاص او. شوون ميڵكان،‌ به رسم‌الخط كوردي نگاشته نشده و خوانش آن آسان نيست. در اين‌جا غزلي از آن مجموعه را با رسم‌الخط كوردي تقديم مي‌كنم.

 

هه‌ر ئاهوو ئێ ده‌شته له چاو تو ڕه‌مێگه

چه‌س سورمه؟ له بازار بژانگد قه‌ڵه‌مێگه

هه‌رگز له بن سورمه كه‌سێ سه‌ر نيه‌درارێ

له‌ێ ده‌شت سياپووشه نيه‌زاني چ ته‌مێگه!

په‌روانه و گوڵ بڵبڵ يه‌ێ باخ بهارن

له‌ێ گوڵشه‌نه تا كۊچه‌ێ دڵبه‌ر قه‌ده‌مێگه

ئه‌ێ زاهد نادان تو نيه‌زاني خه‌م ئه‌بروو

هه‌ر قبڵه كه ڕۊ گردێه له‌ێره سه‌نه‌مێگه

چۊ خۊن نه‌چكێ بڵبڵ عاشق له سه‌ر دار؟

ئێ زه‌مزه‌مه وه‌ێ ناوه، عه‌جه‌و باخ و چه‌مێگه

يه مه‌يكه‌ده‌ێ نيمه‌شه‌و حه‌زره‌ت واڵاس

كه‌ێ موحته‌سب و شه‌حنه له ئێره ڕه‌قه‌مێگه

له‌ێ حه‌وزه غه‌ره‌ز ئاو شه‌فائێگه وه گه‌ر نه

هه‌ر جا كه بنيشێ دو كه‌مووته‌ر حه‌ره‌مێگه

له باد غه‌زه‌ب، باد هه‌وه‌س، باد هه‌وا پڕ

وه‌ێ شێره بنووڕن كه سوار عه‌ڵه‌مێگه

له‌و پادشه‌هـ مه‌عنيه غافڵ نه‌كه‌نه‌د باز

ئه‌حمه‌د! تو هه‌ئێ جامه كه ديري له جه‌مێگه

بڵووزەێ ئاگر دار وەن-شعري از ظاهر سارايي

 

بڵووزەێ ئاگر دار وەن

 

کزە جارێ ئەگەر بەێتێ خوەنیمن

تیەڵە سازێ ئەگەر جارێ ژەنیمن

 

دڵ داخینمان ئاخینە وەختێ

دە بەزمێ چۊ گوڵ لاڵە خەنیمن

 

بووِ شەو گرتگە ڕووژەیل ئیمە

سەفا نەیریمن ئاو شەومەنیمن

 

هە چۊ ئاسارە گیروودەێ تڵسم

شەوِ بێ دەروەچِ ئەهریمەنیمن

 

شەماڵەێ واێ ئەجەڵ ها دە جمشت و

کولێ تەرتِ دەمِ پەنجەێ شەنیمن1

 

منیمە تاشەوان، دەێ ڕۊ مەغارە

کولێ پەێوەس وە یەێ تاڵ بەنیمن2

 

خوەشە سزیانمان ڕا شەونشینەیل

بڵووزەێ ئاگر دارِ وەنیمن

 

هە جوور خانەقین دەو دەیشتِ داخە

هەڵاکِ هۊنگاوِ ئەڵوەنیمن3

 

نە کەڵ ماگە دە کەڵوەز جوور جاران

نە دی ئیمەیشە واشەێ دەروەنيمن4

 

دە شوونِ ماڵ و مەڵوەن بۊمنە گوم

خوەمان مزنەم هە ماڵ و مەڵوەنیمن

 

شرین، نام ترِ فەرهادمانە

وە ول وەیلانِ شار ئەرمەنیمن

 

گەنم داگە وە باێ خەرمان ئیمە

ونە کەێ ئێقرە ئیمە گەنیمن!

 

دە دۊرەو ئاسووِ ڕووژێ دیارە

وەرەو ئەو ئاسووە پاڕوو ژەنيمن5

 

ظاهر سارايي- بهمن 1396

ــــــــــــــــــــــــــ

1- شه‌ماڵه: شدت و تندي باد/ ته‌رت: وقتي كه خرمن با خرمنكوب خرد شده باشد اما هنوز كاه و دانه‌ي آن جدا نشده باشد. معني بيت: باد مرگ به تندي مي‌وزد و همه مانند خرمن خرد شده با چنگگ مرگ به هوا پرتاب مي‌شويم.

2- تاشه‌وان: صخره‌نورد. معني بيت: مانند صخره‌نورداني هستيم كه بر روي صخره‌ساران همه با يك طناب به هم متصل شده‌ايم.

3- رود الوند كه از منطقه‌ي ريجاب سرچشمه مي‌گيرد از وسط شهر خانقين در عراق مي‌گذرد.

4- كه‌لوه‌ز: ارتفاعات مشرف به دره، جايي كه كه‌ل يا بز كوهي بر افق آن مي‌ايستد و بسا در اين مواقع مورد حمله‌ي عقاب‌ قرار مي‌گيرد. / واشه‌‌ي ده‌روه‌ن: عقاب دره‌ها كه به بزهاي كوهي حمله مي‌كند./ قبلا براي يارگيري در بازي‌هاي كودكانه دو به دو مي‌رفتيم و هر كدام اسمي روي خودمان مي گذاشتيم و سردسته‌هاي تيم به صورت تصادفي يكي از اسم‌هاي ما را انتخاب مي‌كردند و به اين وسيله يارگيري صورت مي‌گرفت. يكي از از اسم‌گذاري‌هاي معروف اين بود كه مي‌گفتيم: كي كه‌‌ڵ كه‌ڵوه‌ز، كي‌ واشه‌ێ ده‌روه‌ن! بيت به اين سنت در بازي‌هاي كودكانه‌ي قديم هم اشاره دارد.

5- در دوردست‌ها افق روزي ديده مي‌شود و ما در درياي شب، به آن سمت و سو پارو مي‌زنيم

 
  BLOGFA.COM